Những chuyện không vui sau cánh gà

VietNamNet) – Ngay sau khi Nhà hát chèo Việt Nam kết thúc một  v chèo hiện đại, chúng tôi đã có cuộc phỏng vấn ngắn NSƯT Khắc Tư để giải toả câu hỏi khó: tại sao chèo hiện đại chưa hay?

Soạn: AM 543699 gi đến 996 để nhn ảnh này

NSƯT Khắc Tư

Với tư cách là một diễn viên có  thâm niên hơn 20 năm trên sân khấu chèo, anh đánh giá thế nào về  cách “hiện đại hoá chèo”  tại Hội diễn này?

– Hội diễn lần này có rất nhiều thử nghiệm mới như việc đưa hình tượng Bác vào trong chèo, hoặc có những vở lấy đề tài cận đại, thậm chí mang hơi thở của đời sống lao động hiện đại. Đây là điều rất đáng khích lệ, còn hiệu quả thế nào thì còn phải chờ đến lúc “hạ màn” đã!

– Đã có nhiều khám phá, cách tân chèo nhưng cũng từng gây nhiều tranh cãi, thậm chí có người còn cho đó là “phá chèo” theo anh, thế nào được gọi là chèo hiện đại?

– Chèo xuất phát từ đời sống của nông dân Bắc Bộ nên nó có tiết tấu chậm rãi, khoan thai. Vả lại, đỉnh cao của xung đột kịch trong chèo lại phải bật ra câu hát, đó là quy luật. Quy luật này ngược lại với  tiết  tấu nhanh, sôi động của  cuộc sống đương đại. Chỉ khi nào dung hoà được hai điểm trên thì chèo hiện đại mới thu hút được sự quan tâm của khán giả và mới được khán giả chấp nhận. Bên cạnh đó, ngôn ngữ của chèo thuộc loại văn vần (đặc điểm của các cụ ngày xưa) vậy thì đặt vấn đề là kỹ sư, bác sỹ, sinh viên…ngày nay sẽ hát chèo thế nào là một việc rất khó. Ngay như việc Nhà hát chèo Việt Nam đưa hình tượng Bác lên sân khấu nhưng mới chỉ khai thác khía cạnh “chất thơ” trong tâm hồn Người qua những bài thơ nổi tiếng của Bác, dễ chấp nhận bởi thể loại thơ, tự nó đã có “chất chèo” trong đó khi ta ngâm hay đọc, còn khai thác các khía cạnh khác thì có vể hơi khó, nếu có cần phải có kịch bản hay và đạo diễn giỏi.

Nghĩa là phải đầu tư lớn cho kịch bản và đạo diễn?

– Chính xác là như vậy. Bình thường, người ta trả 25 triệu đồng cho một kịch bản chèo, và cũng ngần đó cho một đạo diễn dựng vở. Số tiền chỉ bằng một cát – sê  một ngôi sao nhạc nhẹ hát một hoặc hai suất. Nhưng với tác giả kịch bản chèo người ta phải làm việc cật lực trong nhiều tháng, thậm chí hàng năm trời cũng chưa chắc đã có một vở chèo hay. Nếu đoàn nào có sự đầu tư lớn thì chắc chắn sẽ có kịch bản hay. Đơn cử như Đoàn chèo Hải Dương, nhà hát chèo Việt Nam, đoàn nghệ thuật chèo Thái Nguyên, Nhà hát chèo Hà Nội, đoàn chèo Nam Định…đã có những kịch bản rất hay và khán giả bị thuyết phục hoàn toàn thể hiện qua những tràng vỗ tay liên tục trong các đêm diễn. Ngoài ra còn phải đầu tư về trang phục, mỹ thuật, âm nhạc thật sự nghiêm túc nữa Điều này cũng phản ánh sự chênh lệch rất lớn về chất lượng nghệ thuật giữa các đoàn trong Hội diễn lần này.

– Trong những năm gần đây rất thiếu vắng những gương mặt trẻ thật sự tài năng, theo anh nguyên nhân chủ yếu là gì?

– Thế hệ chúng tôi có rất nhiều “ngôi sao” như cố nghệ sỹ Như Hoa, Thanh Hoài, Thanh Bình, Quốc Chiêm, Lâm Bằng, Vân Quyền…họ toả sáng bằng tài năng thật sự. Trước đây các đoàn chèo thường về các “chiếng chèo” nổi tiếng ở các vùng để tuyển người, mà tuyển toàn các em nhỏ tuổi có thanh và sắc. Điều cốt yếu là phải có năng khiếu bẩm sinh, sau đó đưa về các đoàn và dạy theo kiểu  “thầy già con hát trẻ”, một thầy một trò. Một vai diễn như  “Suý Vân” phải học trong vòng một đến 2 năm và nhiều năm sau đó trau truốt. Còn bây giờ, các trường tuyển diễn viên kiểu như thí sinh thi đại học, nhiều khi thiếu chỉ tiêu nên vẫn phải lấy cho đủ. Trong khi đó giờ lên lớp rất ít, một “vai mẫu” mà học có 60 giờ mà lại một thầy dạy một lớp khoảng 30 trò thì làm sao mà “thành tài” được? Do vậy đa số các em ra trường về các đoàn chỉ đóng vai “chạy cờ”, “tỳ nữ”…

Soạn: AM 543697 gi đến 996 để nhn ảnh này
Một cảnh trong vở Phò Mã Dương Tự Minh

Người nghệ sỹ chèo chân chính có thể sống được bằng nghề trong cuộc sống hiện nay?

– Đó cũng là một điều trăn trở không phải chỉ của riêng tôi, của riêng Chèo mà của tất cả những ai đang làm các bộ môn nghệ thuật truyền thống. Cuộc sống của anh em nghệ sỹ thật sự khó khăn. Lương thì theo chế độ nhà nước, nếu có suất diễn thì được bồi dưỡng bình quân khoảng 30.000 đồng một đêm mà lại rất phập phù vì không phải đêm nào cũng được diễn.

Mà người nghệ sỹ chèo thì như con tằm rút ruột nhả tơ, hát là hát bằng toàn bộ sức lực, hát như rút gan rút ruột. Một ca sỹ nhạc nhẹ hát hai bài khoảng 10 phút cũng được tối thiểu vài trăm ngàn đồng còn chúng tôi, một “Suý Vân” múa hát, khóc cười, “điên dại” trong gần 2 giờ đồng hồ mà cũng chỉ được 50.000 đồng (vai chính) thì thật sự là vất vả và không công bằng. Chỉ có tình yêu chèo đến cháy bỏng thì chúng tôi mới đứng vững được cho đến ngày nay.

  • Việt Tùng (Quảng Ninh)

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s